Beleidsplan

Projectplan                     “Buurtkamer de Smeltkroes”

 

Projectleiders                                     :                 Joyce Volman, Altine Westerhuis, Maaike Nieveen                            .

Versie                                                   :                 3                                                  

 

Status / fase in project                     :                 voortzetting op nieuwe locatie

Datum                                                  :                 januari 2015

Start datum project                          :                 13-6-2013

 

Geplande evaluatie                          :                 september 2015

 

 

 

Achtergrondgegevens

De wijk Stevenshof in Leiden is een woonwijk die ruim 30 jaar geleden ontstaan is; de laatste woningen zijn ongeveer 15 jaar geleden gerealiseerd. De Stevenshof ligt door een aantal zeer duidelijke barrières, zoals de Rijn, de spoorlijn en de A44, relatief geïsoleerd van de rest van de stad. (Bestemmingsplan Stevenshof oktober 2009).

De wijk heeft ongeveer 11.500 inwoners (Kerncijfers Leiden 2013), dertien jaar geleden was dit aantal nog ruim 13.000. Deze afname komt voor een groot deel doordat in de wijk geboren en getogen kinderen inmiddels volwassen zijn en het ouderlijk huis hebben verlaten. (www.leidenincijfers.nl)

Terwijl de Stevenshof bij haar start  getypeerd kon worden als wijk met veel jonge gezinnen begint de vergrijzing nu duidelijk zichtbaar te worden. Terwijl in 2008 nog 30% van de bevolking jonger dan 20 jaar was, was dit in 2012 als volgt:

15% kinderen jonger dan 15 jaar, 14% jongeren van 15-24 jaar, 21 % volwassenen van 25-44 jaar, 35% volwassenen 25-64 jaar en 15% ouder dan 65 jaar.

(http://www.cbsinuwbuurt.nl)

 

In het centrum van de wijk bevindt zich het winkelcentrum Stevensbloem, met 2 supermarkten en een aantal kleinere zaken. In het winkelcentrum staan veel zaken leeg in afwachting van een verbouwing waar al jaren over gesproken wordt, en die naar het zich nu laat aanzien in 2014-2015 gerealiseerd zal worden.

 

De Stevenshof heeft een gezondheidscentrum, CJG, bibliotheek en Buurtcentrum, allemaal op loopafstand van de winkels. Daarnaast telt de wijk 4 basisscholen, enkele kinderopvangcentra en peuterspeelzalen. De speeltuin ligt net buiten het centrum van de wijk, omringd door woningen. Er zijn 2 snackbars en 2 restaurants in de wijk.

 

Aanleiding voor buurtkamer de Smeltkroes

 

Door de initiatiefnemers van project “buurtkamer de Smeltkroes” wordt een plek waar buurtbewoners elkaar op een laagdrempelige manier kunnen ontmoeten, gemist. Zij wonen zelf al jaren in de Stevenshof en geven aan dat de wijk voorheen een soort dorpse sfeer had, maar dat de wijk steeds onpersoonlijker lijkt te worden.

Daarnaast constateren zij dat het in het winkelcentrum steeds ongezelliger en armoediger wordt nu er meer en meer winkels opgeheven  worden. Buurtbewoners klagen en mopperen hierover.

De initiatiefneemsters van de Smeltkroes zijn van mening dat een positieve inbreng nodig is in plaats van mee mopperen. en willen zich graag inzetten om een mentaliteit  terug te brengen waarbij buurtbewoners zich om elkaar bekommeren.

 

In overleg met de opbouwwerkster van het Buurtcentrum wordt er door de hen voor gekozen om voorlopig in een leegstaand pand in het winkelcentrum een buurtkamer te realiseren, een plek waar mensen uit de wijk elkaar kunnen ontmoeten. Door de locatie in het winkelcentrum is de buurtkamer zichtbaar voor de wijk, en doordat het een winkelpand betreft is van buitenaf goed zichtbaar dat het een ontmoetingsruimte is, wie er binnen zijn en wat er gedaan wordt. Dat het pand slechts voor een aantal maanden beschikbaar is is jammer, maar het geeft in ieder geval de gelegenheid om uit te proberen of het idee van buurtkamer aanslaat in de wijk.

 

Er is bewust voor gekozen om de buurtkamer niet in het Buurtcentrum te lokaliseren. Het Buurtcentrum is qua bouw niet uitnodigend om vrijblijvend binnen te lopen; van buitenaf is niet te zien wat er zich binnen afspeelt, of er mensen zijn en zo ja, wie. Een andere centrale ontmoetingsplaats in de wijk ontbreekt.

 

 

 

 

Er wordt in de buurtkamer koffie en thee geschonken, waarbij een bijdrage van 50 cent gevraagd wordt. Doelgroep zijn alle bewoners van de Stevenshof, waarbij zeker ook de meer kwetsbare groepen welkom zijn. De initiatiefneemsters hopen wijkbewoners door de laagdrempelige aanpak binnen zullen lopen en met elkaar in gesprek zullen raken. Zij zullen stimuleren dat wijkbewoners elkaar helpen en nieuwe initiatieven ontplooien. Waar nodig zullen zij (en verder aan te trekken vrijwilligers) hierbij een rol als katalysator spelen.

De buurtkamer moet een vriendelijke aantrekkelijke plek zijn, waar mensen zichzelf kunnen zijn en waar jong en oud, mensen met en zonder een beperking zich welkom voelen.

 

 

Buurtkamer de Smeltkroes is dus een burgerinitiatief  van mensen uit de wijk Stevenshof voor medebewoners in de wijk Stevenshof. Organisatorisch hebben de initiatiefnemers zich verbonden als vrijwilliger aan Libertas. Hierdoor zijn een aantal zaken (zoals verzekeringen, aanvragen bij fondsen) eenvoudiger te regelen. 

 

Doelstelling buurtkamer de Smeltkroes:                                                                                                           

 

 

Wat willen we bereiken:

      Er is een laagdrempelige ontmoetingsplek waar alle wijkbewoners welkom zijn

      Er is een gemiddeld bezoekersaantal van 45 personen per week bij een opening van 6 dagdelen

      Er komen bezoekers uit diverse leeftijdslagen

      Er komen bezoekers met en zonder beperkingen

      Bezoekers spreken met elkaar (en niet alleen met de vrijwilligers)

      Bezoekers ervaren saamhorigheid en voelen zich welkom

      Een deel van de bezoekers is -op termijn- bereid zich in te zetten voor anderen in de wijk

      Vrijwilligers ervaren zinvolle tijdsbesteding en structuur

Bovenstaande doelen willen we bereiken opdat de wijk voor oud en jong, voor mensen met en zonder beperkingen, een prettige leefomgeving is en buurtbewoners zich gezien en gehoord voelen door mede-buurtbewoners.

 

 

Wie zijn erbij betrokken:                

  • drie initiatiefneemsters: zij zetten de lijnen uit en zijn verantwoordelijk zijn voor de gang van zaken (pr, huisvesting regelen, fondsenaanvraag, vrijwilligers zoeken/inzetten, etc)
  • vrijwilligers: De vrijwilligers worden geworven uit reguliere bezoekers, uit samenwerking met GGZ en uit de vrijwilligersbank I-Doe. Minimaal 1 dagdeel per week, minimaal 2 vrijwilligers per dagdeel.
  • Libertas: Organisatorisch valt de Smeltkroes onder Libertas. De vrijwilligers krijgen na een startperiode van enkele weken een vrijwilligerscontract met Libertas. De buurtopbouwwerkster is aanspreekpunt voor de Smeltkroes.
  • Speeltuinvereniging Stevenshof: omdat duidelijk is dat de buurtkamer na de start in het winkelcentrum uit zal moeten wijken naar andere huisvesting is onder meer gesproken met de speeltuin. Vanaf januari 2015 zal de Smeltkroes gebruik maken van het gebouw van de speeltuin
  • GGZ Rivierduinen; bij de Smeltkroes kunnen cliënten terecht als bezoeker, maar ook als vrijwilliger om zo structuur en contacten op te doen.
  • andere organisaties in de wijk die professioneel of vrijwillig actief zijn. Met diverse organisaties is overleg om te bespreken of er samenwerking mogelijk is en/of hoe activiteiten op elkaar afgestemd kunnen worden (bv met wijkraad, Radius welzijn voor ouderen, CJG, bibliotheek, Buurtcentrum, dierenweide)
  • En natuurlijk de bezoekers: de gasten van de Smeltkroes zijn over het algemeen de buurtbewoners, waarbij de Smeltkroes er voor iedereen wil zijn. Juist een mengeling van bezoekers met en zonder beperking (fysiek, psychisch, wat taal betreft) en jongeren en ouderen. Tot nu toe komen de bezoekers daadwerkelijk uit diverse categoriën.

 

 

 

 

Waar is buurtkamer de Smeltkroes:

De Smeltkroes is in juni 2013 gestart in een leegstaand pand in winkelcentrum de Stevensbloem (Stevensbloem 27). In het brainstormstadium van de Smeltkroes (mei/juni 2013) bleek deze locatie per direct beschikbaar in ieder geval tot eind maart 2014. Kunstcollectief Morslevend heeft tot deze datum de beschikbaarheid over het pand omdat zij in opdracht van de eigenaar en winkeliersvereniging proberen het winkelcentrum een positievere uitstraling te geven in afwachting van renovatie van het winkelcentrum en wil in het kader van hun doelstelling graag met de Smeltkroes samenwerken. Na vertrek van Morslevend uit het pand krijgt buurtkamer de Smeltkroes een eigen tijdelijk contract met de eigenaar van het pand.

 

Omdat duidelijk is dat de huisvesting in het winkelcentrum van tijdelijke aard is wordt in 2014  naarstig naar vervolghuisvesting gezocht. De Smeltkroes heeft daarbij de wens dat de locatie in het centrum van de wijk ligt, goed zichtbaar en toegankelijk is. Daarnaast moet het financieel haalbaar zijn.

 

Met zowel de speeltuinvereniging Stevenshof als het buurtcentrum van Libertas wordt in de loop van 2014 gesproken over mogelijkheden om de Smeltkroes op termijn alternatieve huisvesting te bieden. Bij beide organisaties ziet de Smeltkroes zowel voor- als nadelen.

 

In december 2014 wordt duidelijk dat het pand in het winkelcentrum vanaf eind januari 2015 niet meer beschikbaar is voor de Smeltkroes. Najaar 2014 is bekend dat verbouw van het buurtcentrum minder eenvoudig te realiseren zal zijn dan in eerste instantie gedacht wordt, waardoor deze optie is afgevallen. Met de bibliotheek is gesproken over samenwerking, maar bv openingstijden en rumoer blijken hier obstakels. Herhuisvesting binnen het winkelcentrum kan alleen tegen een commerciële huurprijs, hetgeen financieel niet haalbaar is. Met de speeltuinvereniging Stevenshof wordt gelukkig overeenstemming bereikt over samenwerking. De speeltuinvereniging heeft het voornemen meer buurtgericht te werken, zodat samenwerking voor beide partijen een groot voordeel heeft.

 

De locatie (Carry van Bruggenpad 2) is weliswaar niet heel centraal gelegen en ligt niet 'in de loop', maar biedt wel kansen vanwege de royale ruimte.  De speeltuin heeft met de gemeente overleg gevoerd over aanpassing van het gebouw  om het meer geschikt te maken voor gebruik door de buurtkamer. De vooruitzichten hierbij zijn positief.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Wanneer is de Smeltkroes open:

Buurtkamer de Smeltkroes is in juni 2013 gestart als experiment. Voor de zomervakantie 2013 is de Smeltkroes 3x een vrijdag open geweest van 9.30 tot 15.00 uur. Naarmate zich meer vrijwilligers melden is de Smeltkroes vaker open. (per 1 september 2013 ook op dinsdagmorgen 9.30-12.30 en per 1 december ook op woensdagmorgen 9.30-12.30. Najaar 2014 is de donderdagmorgen toegevoegd. Vermoedelijk zal opening op maandagmorgen in het voorjaar 2015 gerealiseerd kunnen worden.)

 

Wat doen we in de Smeltkroes:

In de Smeltkroes wordt aan bezoekers koffie en thee aangeboden, waarbij een bijdrage van 50 cent wordt gevraagd. Hiervoor staat een potje op tafel.

Er wordt met bezoekers over van alles en nog wat gesproken. Over het algemeen schuiven bezoekers bij elkaar aan tafel en raken op die manier als vanzelf ook met elkaar in gesprek.

Er wordt soms gezorgd voor soep tussen de middag, dit wordt van tevoren aangekondigd. Enkele malen per jaar wordt er een 'amerikaanse' lunch georganiseerd, waarbij bezoekers allen een kleinigheidje inbrengen en er gezamenlijk genoten wordt van meegebrachte lekkernijen.

Najaar 2014 was de appeltaartproeverij die in samenwerking met de supermarkt werd georganiseerd een groot succes. Ter ere van het eenjarig bestaan heeft een aantal bezoekers cupcakes gebakken die bij de koffie geserveerd en in het winkelcentrum uitgedeeld werden.

Er worden activiteiten gedaan, maar het is vrijblijvend of de bezoekers daaraan willen meedoen, of liever toekijken/blijven praten.  Het (gratis) inloop-atelier dat eens in de 14 dagen gehouden wordt onder leiding van een kunstenares uit de Stevenshof, wordt door een aantal gasten trouw bezocht. De gemaakte kunstwerken hangen soms enige tijd in de Smeltkroes.   

Voorjaar 2014 was de intentie om  gemiddeld 2 activiteiten per dagdeel per maand te houden. Dit blijkt in de praktijk niet te lukken. Bezoekers blijken met name te komen voor het praatje en de gezelligheid, en slechts langzaam komen de activiteiten van de grond. Kaarten maken, breien en haken, eenvoudige creatieve activiteiten en spelletjes  worden af en toe gedaan, maar zijn tot op heden niet structureel.

Initiatieven van vrijwilligers en bezoekers worden hierbij op prijs gesteld en gestimuleerd.

 

Winter 2014-2015 is een begin gemaakt met het organiseren van burenhulp: in de wijk is bekend gemaakt dat ouderen bij sneeuw en ijzel een beroep kunnen doen op vrijwilligers voor bv boodschappen of vervoer naar een arts. Aan de vrijwilligers die zich hiervoor opgegeven hebben, zal in een later stadium gevraagd worden of zij ook bij andere hulpvragen beschikbaar willen zijn.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Hoe bereiken we onze doelstelling:

Bij de start van de Smeltkroes is bekendheid in de wijk gegeven door te flyeren en uitleg te geven bij bestaande organisaties (gezondheidscentrum, Buurtcentrum, Radius, CJG, peuterspeelzalen, winkels). Voorts zijn er huis aan huis flyers verspreid in de delen van de wijk waar we meer ouderen verwachten.

Daarnaast zijn voorbijgangers aangesproken en   uitgenodigd voor een vrijblijvend bezoek met een gratis kopje koffie/thee.

Publiciteit is gezocht bij huis-aan-huis weekbladen en de wijkkrant.

In de praktijk blijkt dat gasten de eerste keer vooral komen als zij persoonlijk worden aangesproken, bv als zij de posters op de ramen staan te lezen. Mond-tot-mond reclame door tevreden gasten werkt ook. De flyers en krantenartikeltjes leveren niet direct nieuwe bezoekers op, maar verlagen wel de drempel .

 

Door te zorgen dat de Smeltkroes zichtbaar is, en aantrekkelijk er uit ziet (netjes/gezellig) zorgen we dat men graag binnen- en terugkomt. Bezoekers worden persoonlijk verwelkomd, voorgesteld aan andere gasten en actief betrokken bij gesprekken. Hierdoor voelen  bezoekers zich welkom voelen en zij komen daardoor graag terug.

 

Bezoekers worden op de geplande activiteiten gewezen. De activiteiten worden ook op de website, facebook en via posters bekend gemaakt. Aan bezoekers wordt gevraagd wat  hun ideeën, wensen en/of behoeften zijn en zij worden gestimuleerd  om zelf actief bij te dragen bij het realiseren hiervan. In de praktijk blijkt inmiddels dat bezoekers elkaar bv tips geven, elkaar dingen leren, elkaar spullen uitlenen of geven, en dat gasten elkaar buiten de Smeltkroes ook gaan ontmoeten en bv samen afspreken om te lunchen.

 

Bij de start van de buurtkamer was er al  het idee om te onderzoeken of/hoe een ruilsysteem van diensten in de wijk opgezet kan worden.  Beslommeringen rond de dagelijkse gang van zaken in de Smeltkroes hebben tot nu toe veel aandacht gevraagd. Het idee van burenhulp is daardoor nog niet uitgewerkt. Met de winteractie om buurtbewoners bij sneeuw en ijzel  te helpen met boodschappen  wordt op bescheiden schaal een eerste begin gemaakt met georganiseerde burenhulp in de Stevenshof .

Toekomst:

In 2015 zal de verhuizing naar de Speeltuin en het plezierig inrichten van het gebouw aandacht vragen.  Het gebouw ligt niet in het zicht. De verwachting is dat de ouders met kinderen de Smeltkroes beter zullen weten te vinden vanwege de locatie in de Speeltuin, voor de oudere bezoekers zal het vermoedelijk lastiger zijn.

Het binden van huidige bezoekers en vooral het werven van nieuwe bezoekers is belangrijk.   Rondom de verhuizing zal publiciteit via website, facebook, wijkkrant, weekblaadjes en posters verzorgd worden.

Een jaarplan opstellen met een activiteiten-kalender was gepland, maar niet gerealiseerd  in 2014. Werken met een jaarplan in 2015 heeft zeker  voordelen omdat hiermee minder ad-hoc gewerkt zal worden en er beter gepland kan worden.

De burenhulp  zal in 2015 nader uitgewerkt worden.

Financiering vindt  tot nu toe plaats door een gift van woningbouwvereniging Portaal (300 euro), het winnen van 1000 euro bij de Herfstpremie van Leids Dagblad en Fonds 1818, en een gift door een plaatselijke kerk. Bezoekers van de Smeltkroes worden gevraagd om een bijdrage van 50 ct per kopje koffie/thee, maar hier wordt niet op gecontroleerd. In de praktijk blijken we echter meer geld te ontvangen dan verwacht zou mogen worden.

De plaatselijke winkeliers sponsoren de Smeltkroes regelmatig waardoor  uitgaven voor koffie/thee/een feestelijke lunch of  fleurige aankleding van de ruimte minimaal zijn . Na de verhuizing uit het winkelcentrum komt hier mogelijk wat verandering in.

 

Evaluaties:

Er wordt bijgehouden hoeveel bezoekers per dag aanwezig zijn in de Smeltkroes.

Eind 2014 blijkt er nog steeds een toename te zijn in het aantal bezoekers. De doelstelling (zoals die in januari 2014 geformuleerd was)  van 45 bezoekers per week bij een openstelling van 6 dagdelen blijkt ruimschoots gehaald te worden. Eind 2014 zijn er gemiddeld ruim  60 bezoekers per week en komen er nog regelmatig nieuwe bezoekers bij.

Er is een grote diversiteit van bezoekers. Zowel mannen als vrouwen, mensen met en zonder beperkingen, kleine kinderen met hun (groot) ouders komen graag en regelmatig in de Smeltkroes. Zij spreken zeker niet alleen met de gastheren/dames maar ook met elkaar en blijken elkaar inmiddels buiten de Smeltkroes in ieder geval te groeten en in veel gevallen ook een praatje met elkaar te maken of elkaar zelfs buiten de buurtkamer op te zoeken.

 

Voor de activiteiten die georganiseerd worden is soms wel en soms minder belangstelling. Het inloop-atelier waar bezoekers eens in de 14 dagen aan deel kunnen nemen heeft een vaste plek gekregen, andere creatieve activiteiten zijn nog niet structureel ingepast en hebben wellicht hierdoor nog onvoldoende basis. Voor 2015 is het een uitdaging om in ieder geval nog een structurele activiteit op te zetten die eens per 14 dagen gehouden wordt.

De culinaire momenten worden goed bezocht. De lunches met soep lopen goed, mits duidelijk en goed aangekondigd. Voor de 'amerikaanse' lunches is veel belangstelling en bezoekers blijken bereid hier zelf ook aan bij te dragen. 

 

In het voorjaar van 2014 is gedurende  1 week aan alle (42) volwassen bezoekers gevraagd worden of zij de Smeltkroes willen beoordelen op de eerder genoemde doelstelling (mn voelt u zich welkom, wilt u aangeven wat de Smeltkroes voor u betekent, maakt de aanwezigheid van de Smeltkroes iets uit voor hoe prettig u zich voelt in de wijk, zou u een ander willen helpen of zou u hulp kunnen gebruiken van een ander (op wat voor wijze dan ook) Tevens is aan de bezoekers gevraagd worden in welke leeftijdscategorie zij vallen .

Er zijn 31 lijsten ingevuld, 10 door mannen, 21 door vrouwen. Dit aantal (31) is minder dan het totaal aantal bezoekers omdat sommige bezoekers vaker dan 1x geweest zijn deze week. Er zijn bezoekers van alle leeftijden, maar het merendeel is ouder dan 60 jaar. In deze week tellen we 10 jonge kinderen die meekomen met (groot)ouders.

Veel bezoekers geven aan dat zij eens in de week of nog vaker in de Smeltkroes komen. Men geeft aan vooral voor de gezelligheid en de sociale contacten te komen. Het merendeel van de bezoekers geeft aan dat zij indien nodig zelf andere buurtbewoners wel zouden willen helpen.

In de praktijk zien we dat dit ook werkelijk het geval is. Meerdere bezoekers melden zich na enkele malen in de Smeltkroes  geweest te zijn aan als vrijwilliger, mensen brengen spulletjes voor elkaar mee, geven elkaar in of buiten de Smeltkroes tips en geven zich bv op voor de winteractie om buurtbewoners te helpen.

 

Doordat het  aantal vrijwilligers is gegroeid en nog steeds blijft groeien worden de openingstijden stapje voor stapje verruimd. De ochtenden worden over het algemeen drukker bezocht dan de middagen. Na verhuizing naar het speeltuingebouw zal er gestreefd worden naar opening op alle ochtenden van maandag-vrijdag. De huidige middagopeningen zullen we in stand houden en indien mogelijk uitbreiden in overleg met de speeltuin (die nu van maandag-vrijdag open is van 13-17 uur).

Per open dagdeel gaan we uit van 8 bezoekers per dagdeel, met een aanlooptijd van 6 weken per nieuw dagdeel.

 

 

 

 

 

Doelstelling september 2015

 

De Smeltkroes heeft een prettige inrichting in de nieuwe huisvesting gerealiseerd.

 

Er is op de nieuwe locatie voldoende ruimte voor zowel oudere bezoekers als voor de jonge kinderen om zich te prettig te voelen.

 

Het is duidelijk op welke termijn het gebouw  aangepast/verbouwd zal zijn volgens het voorstel dat najaar 2014 is ingediend bij de gemeente Leiden.

 

Er is financiering voor de inrichting en voor de jaarlijks terugkerende kosten (mn energie).

 

De Smeltkroes is 8 dagdelen per week open, er zijn 16 actieve vrijwilligers die allen 1 of meer dagdelen beschikbaar zijn. Minimaal 4 vrijwilligers behoren tot de doelgroep die behoefte heeft  aan meer structuur of meer sociale contacten.

 

De kerngroep van vrijwilligers is uitgebreid van 3 naar 4 vrijwilligers om de druk binnen de organisatie te spreiden.

 

Er zijn gemiddeld 70 bezoekers per week (waaronder een deel vaker per week).

 

In januari 2015 vindt er  een telling plaats om de doelgroep in beeld te brengen naar leeftijdsgroep en eventuele beperkingen (globaal), zodat na de verhuizing gekeken kan worden of er geen bezoekersgroep buiten de boot valt.

 

Het burenhulpsysteem is uitgewerkt

 

Er is naast het inloop-atelier een tweede structurele activiteit die eens in de 14 dagen plaatsvindt

 

Er is een jaarplan met activiteitenkalender.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Geopend:

maandag:    9.30 - 12.30 

dinsdag:      9.30 - 15.00

woensdag:   9.30 - 12.30

donderdag:  9.30 - 12.30

 

Locatie:
Trix Terwindtstraat 4,
2331 GW Leiden.
(Huis van de buurt, Libertas Leiden)

smeltkroesinstevenshofleiden

FacebookRSS Feed